Bộ Y tế đôn đốc tiến độ thực hiện đề án tăng cường năng lực pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026-2030, yêu cầu các cơ quan chức năng phải xử lý dứt điểm các nhiệm vụ chậm trễ. Mặc dù đã đạt được những bước tiến ban đầu, lãnh đạo Bộ Y tế nhấn mạnh sự cần thiết phải phân định rõ trách nhiệm cá nhân, đơn vị để nâng cao hiệu quả tổng thể của chiến lược này trong thời gian tới.
GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Trần Minh
Đánh giá thực trạng triển khai và tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ
Hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần đóng vai trò trọng yếu trong hệ thống tư pháp và y tế, đảm bảo tính khách quan, khoa học trong việc giải quyết các vụ án và hỗ trợ điều trị người mắc bệnh tâm thần vi phạm pháp luật. Tính đến hết tháng 7/2026, Bộ Y tế mới chỉ hoàn thành 31,25% trong tổng số 16 nhiệm vụ được giao theo Quyết định số 118/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Theo báo cáo tổng kết tại cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Y tế GS.TS Trần Văn Thuấn chủ trì vào chiều ngày 4/8, hiện có khoảng 25% nhiệm vụ đang trong quá trình triển khai, trong khi tỷ lệ nhiệm vụ chưa thực hiện vẫn còn khá cao ở mức 43,75%. Các công việc đã thực hiện chủ yếu tập trung vào việc xây dựng hành lang pháp lý, hoàn thiện thể chế, kiện toàn mô hình tổ chức cùng với việc lập kế hoạch truyền thông và hợp tác quốc tế.
Bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình thực hiện Quyết định số 118/QĐ-TTg vẫn vấp phải nhiều rào cản lớn về cơ chế phối hợp, nguồn nhân lực và nguồn vốn đầu tư. Sự chậm trễ trong việc hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật cũng như thiếu hụt dữ liệu chuyên ngành đồng bộ là những nguyên nhân chính khiến tiến độ tổng thể chưa đạt được kỳ vọng đề ra từ Sức khỏe Plus.
TS.BS Vương Ánh Dương – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh báo cáo tiến độ thực hiện Đề án tại cuộc họp. Ảnh: Trần Minh
Yêu cầu siết chặt kỷ luật hành chính và phân công nhiệm vụ cụ thể
Công tác quản lý và giám sát tiến độ thực hiện Đề án đòi hỏi sự tham gia đồng bộ, quyết liệt từ tất cả các vụ, cục chuyên môn trực thuộc Bộ Y tế nhằm tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Lãnh đạo Bộ Y tế đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phải lập kế hoạch hành động chi tiết theo phương châm rõ người, rõ việc và rõ thời gian hoàn thành.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh được giao trọng trách làm đầu mối thường trực, chịu trách nhiệm theo dõi sát sao, đưa ra cảnh báo kịp thời đối với các đơn vị chậm trễ và chuẩn hóa mẫu báo cáo thống kê ngay trong tháng 8/2026. Trong khi đó, Vụ Tổ chức cán bộ cần tập trung giải quyết bài toán cốt lõi về chế độ đãi ngộ, thu hút nhân lực chất lượng cao.
Chia sẻ về vấn đề nhân sự trong lĩnh vực đặc thù này, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: “Đây là lĩnh vực khó tuyển, khó giữ người, áp lực cao, trách nhiệm pháp lý nặng. Nếu không có chính sách nhân lực cụ thể thì rất khó đạt mục tiêu của Đề án”. Ngoài ra, Vụ Kế hoạch Tài chính và Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo cũng phải khẩn trương rà soát nhu cầu về cơ sở vật chất, trang thiết bị và kế hoạch đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ y tế.
Các đại biểu phát biểu. Ảnh: Trần Minh
Đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế
Chuyển đổi số trong lĩnh vực giám định pháp y và quản lý người bệnh bắt buộc chữa bệnh là xu thế tất yếu nhằm nâng cao minh bạch, hiệu quả kiểm tra và tăng cường sức khỏe hệ thống quản lý nhà nước. Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia phối hợp chặt chẽ với Cục Quản lý Khám, chữa bệnh để xây dựng hệ thống khung dữ liệu đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.
Hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành này sẽ bao gồm thông tin chi tiết về cơ cấu tổ chức, đội ngũ nhân lực, hồ sơ và kết quả giám định, cùng với danh3 sách người đang chấp hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Việc áp dụng công nghệ thông tin giúp các cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi biến động, từ đó đưa ra các quyết định điều hành chính xác và kịp thời hơn trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Các viện pháp y, trung tâm pháp y tâm thần các khu vực cùng các bệnh viện liên quan có trách nhiệm hoàn thiện kế hoạch hành động chi tiết ngay trong quý III/2026. Chế độ báo cáo định kỳ trước ngày 20 hằng tháng được áp dụng nghiêm ngặt nhằm đảm bảo không có bất kỳ nhiệm vụ nào bị bỏ quên hoặc kéo dài tiến độ.
Các điểm cầu trực tuyến tham dự cuộc họp. Ảnh: Trần Minh
Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: Trần Minh
