Trong nhịp sống công nghiệp bận rộn, các loại đồ ăn nhanh, xúc xích, gà rán, bánh kẹo hay thực phẩm đóng gói tiện lợi đã trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi đó là những nguy cơ sức khỏe đang gia tăng âm thầm mà ít người chú ý tới. Nhân ngày An toàn Thực phẩm Thế giới 7/6, các chuyên gia y tế đã đưa ra những cảnh báo cấp thiết về thói quen tiêu dùng hiện đại, đồng thời chia sẻ thêm nhiều thông tin hữu ích tại Sức khỏe Plus để độc giả có cái nhìn đúng đắn hơn về dinh dưỡng hàng ngày.

Chủ đề của năm nay “Từ gánh nặng đến giải pháp – Thực phẩm an toàn ở mọi nơi” là lời nhắc nhở để cộng đồng thay đổi thói quen, hạn chế thực phẩm siêu chế biến. Việc tìm hiểu các Tin tức sức khỏe mới nhất sẽ giúp mỗi cá nhân chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân và gia đình. Hãy cùng theo dõi những phân tích chuyên sâu từ các chuyên gia để hiểu rõ hơn về những tác động tiêu cực của thực phẩm chế biến sẵn.

Bên cạnh đó, việc trang bị cho mình những Cẩm nang sức khỏe hay kiến thức sức khỏe chuẩn xác sẽ là lá chắn vững chắc cho mỗi bữa ăn. Việc hình thành thói quen đọc nhãn dinh dưỡng trước khi lựa chọn thực phẩm không chỉ là lời khuyên nhất thời mà là giải pháp dài hạn cho một cuộc sống khỏe mạnh. Dưới đây là những ghi nhận từ các chuyên gia về thực trạng này.

THỰC PHẨM SIÊU CHẾ BIẾN LÀM GIA TĂNG BỆNH KHÔNG LÂY NHIỄM

Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Phó Trưởng khoa Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, việc sử dụng thường xuyên thực phẩm siêu chế biến là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe. Những loại thực phẩm này thường chứa hàm lượng muối, đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa rất cao, gây áp lực trực tiếp lên hệ thống chuyển hóa của cơ thể. Đây chính là yếu tố thúc đẩy sự gia tăng các bệnh không lây nhiễm như thừa cân, béo phì, đái tháo đường tuýp 2, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu.

Đặc điểm nguy hiểm của nhóm thực phẩm này là mật độ năng lượng rất cao nhưng giá trị dinh dưỡng lại vô cùng thấp. Khi tiêu thụ kéo dài, cơ thể rơi vào tình trạng mất cân bằng chuyển hóa, tạo môi trường thuận lợi cho các bệnh mạn tính phát triển. Trong quá trình khám lâm sàng, các bác sĩ đã ghi nhận số lượng bệnh nhân mắc các bệnh lý chuyển hóa do lạm dụng đồ ăn nhanh và nước giải khát có đường đang ngày càng trẻ hóa.

Đáng chú ý, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã nhiều lần cảnh báo về lượng muối tiêu thụ tại Việt Nam. Trung bình người Việt đang tiêu thụ khoảng 8,1g muối mỗi ngày, con số này cao gần gấp đôi so với mức khuyến nghị dưới 5g/ngày mà các chuyên gia dinh dưỡng đặt ra. Thói quen tiêu thụ quá nhiều muối và thực phẩm chế biến sẵn đang trở thành gánh nặng lớn cho hệ thống y tế công cộng.

NHIỀU TRẺ THỪA CÂN NHƯNG THIẾU VI CHẤT

Đối với trẻ em, tác hại của thực phẩm siêu chế biến không chỉ dừng lại ở bệnh mạn tính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất và trí tuệ. BSCKI Trần Thị Thanh Nga, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ cho biết, nhóm thực phẩm này thường rất nghèo vi chất dinh dưỡng dù chứa nhiều calo. Tình trạng này dẫn đến hệ quả phổ biến là trẻ ăn no bụng nhưng vẫn bị thiếu hụt vitamin A, D, C cùng các khoáng chất thiết yếu như sắt, kẽm và canxi.

Khi thiếu các dưỡng chất cần thiết, trẻ rất dễ bị thiếu máu, chậm phát triển chiều cao hoặc giảm mật độ xương. Nguy hiểm hơn, trẻ có thể rơi vào tình trạng “suy dinh dưỡng thể béo phì” – tức là thừa cân về mặt cân nặng nhưng lại suy dinh dưỡng về vi chất. Ngoài ra, lượng đường, muối và chất điều vị cao trong các loại thực phẩm này còn làm thay đổi hoàn toàn vị giác tự nhiên của trẻ, khiến chúng từ chối rau xanh và các món ăn truyền thống.

Nhiều phụ huynh hiện nay vẫn duy trì những quan niệm sai lầm trong việc nuôi dạy con cái, điển hình như việc lạm dụng sữa hoặc nước ép thay cho bữa ăn chính. Sữa tuy tốt nhưng lại thiếu sắt và các vi chất khác, việc uống quá nhiều sẽ khiến trẻ no giả và biếng ăn. Bên cạnh đó, nước ép trái cây đã bị loại bỏ chất xơ, chỉ để lại lượng đường hấp thu nhanh, làm tăng nguy cơ béo phì và táo bón ở trẻ nhỏ.

ĐỌC NHÃN DINH DƯỠNG ĐỂ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ LÀNH MẠNH CỦA THỰC PHẨM

Để bảo vệ sức khỏe, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần xây dựng thói quen đọc nhãn dinh dưỡng trước khi mua bất kỳ sản phẩm nào. PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng nhấn mạnh rằng, đây là công cụ y tế dự phòng hiệu quả giúp người tiêu dùng kiểm soát được lượng năng lượng, đường, natri và chất béo nạp vào cơ thể. Việc nắm rõ các thành phần trên bao bì là cơ sở quan trọng nhất để đánh giá một loại thực phẩm có thực sự lành mạnh hay không.

Đối với người đã mắc bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp hay rối loạn chuyển hóa, việc đọc nhãn sản phẩm còn có ý nghĩa sống còn trong quá trình điều trị. Nó giúp người bệnh kiểm soát chỉ số đường huyết và mỡ máu, từ đó giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm về tim mạch, thận và mắt. Chỉ cần dành ra vài giây kiểm tra lượng natri dưới 140mg mỗi khẩu phần và tránh các loại đường tinh luyện ở đầu bảng thành phần, người tiêu dùng đã có thể bảo vệ sức khỏe tốt hơn.

XÂY DỰNG LÁ CHẮN SỨC KHỎE TỪ CHÍNH CĂN BẾP GIA ĐÌNH

An toàn thực phẩm trong thời đại mới không chỉ là phòng tránh ngộ độc cấp tính mà là xây dựng một lối sống dinh dưỡng lành mạnh để đẩy lùi bệnh tật. Mỗi gia đình cần ưu tiên những thực phẩm tươi sống, đa dạng hóa các nguồn rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Việc hạn chế đồ ăn sẵn, nước ngọt có ga và thay thế bằng những lựa chọn tự nhiên chính là chìa khóa để duy trì sức khỏe bền vững.

Những thay đổi nhỏ trong cách chế biến hàng ngày như bớt một thìa muối, giảm một thìa đường hay ưu tiên nước lọc thay vì nước ngọt sẽ tạo nên tác động lớn theo thời gian. Đây không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn là cách cha mẹ định hướng tương lai cho con cái. Một chế độ ăn uống khoa học sẽ trở thành “tấm khiên” bảo vệ cả gia đình khỏi những căn bệnh không lây nhiễm đầy nguy hiểm.

Kết thúc những chia sẻ trong ngày An toàn Thực phẩm Thế giới, các chuyên gia một lần nữa kêu gọi sự tỉnh táo từ phía người tiêu dùng. Hãy luôn là người nội trợ thông thái, biết cách chọn lọc thực phẩm để mang lại những bữa ăn ngon miệng và giàu giá trị dinh dưỡng cho các thành viên trong gia đình mình.